{"id":552,"date":"2025-08-31T13:37:46","date_gmt":"2025-08-31T11:37:46","guid":{"rendered":"https:\/\/nowastrona.sp130.edu.pl\/?page_id=552"},"modified":"2025-08-31T16:56:03","modified_gmt":"2025-08-31T14:56:03","slug":"patron","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sp130.edu.pl\/index.php\/szkola\/patron\/","title":{"rendered":"Patron"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"568\" height=\"757\" src=\"https:\/\/nowastrona.sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-620\" style=\"width:339px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski.png 568w, https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-225x300.png 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 568px) 100vw, 568px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dlaczego Marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1938 roku wybudowano obecny budynek szkolny na placu podarowanym przez dziedzica Horody\u0144skiego. Ze wzgl\u0119du na tradycje legionowe, szko\u0142a nieoficjalnie otrzyma\u0142a wtedy imi\u0119 \u201eMarsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niezbyt d\u0142ugo ludno\u015b\u0107 Wiskitna cieszy\u0142a si\u0119 now\u0105 szko\u0142\u0105. W nast\u0119pnym roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa. Popiersie Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego wystawione&nbsp; na dziedzi\u0144cu szko\u0142y zniszczy\u0142 Hitlerowski okupant, a szko\u0142\u0119 przeznaczy\u0142 na \u201enur fur Deutsche\u201d (tylko dla Niemc\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1991 roku Wiskitno w\u0142\u0105czono w teren administrowany przez gmin\u0119 \u0141\u00f3d\u017a, a szkole nadano numer 130. Nie przywr\u00f3cono jej jednak imienia sprzed wojny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W roku szkolnym 2005\/2006 podj\u0119li\u015bmy starania by szko\u0142a zn\u00f3w nosi\u0142a imi\u0119 jej dawnego patrona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzie\u0144 ten nast\u0105pi\u0142&nbsp;<strong>28 grudnia 2005 roku.<\/strong>&nbsp;Rada Miejska na sesji podj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 o nadaniu naszej szkole imienia Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>DROGA \u017bYCIOWA J\u00d3ZEFA PI\u0141SUDSKIEGO<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>5 XII 1867<\/strong>\u00a0\u2013 w Zu\u0142owie na Wile\u0144szczy\u017anie urodzi\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Pi\u0142sudski, syn by\u0142ego komisarza Rz\u0105du Narodowego w 1863 roku J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego i Marii z Billewicz\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1885<\/strong>\u00a0\u2013 zako\u0144czenie nauki w gimnazjum wile\u0144skim.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1887\u20131892<\/strong>\u00a0\u2013 pobyt na zes\u0142aniu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1894\u20131899<\/strong>\u00a0\u2013 Pi\u0142sudski zostaje jednym z przyw\u00f3dc\u00f3w PPS i redaktorem pisma \u201eRobotnik\u201d.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1899<\/strong>\u00a0\u2013 ucieczka ze szpitala wi\u0119ziennego w Petersburgu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1905<\/strong>\u00a0\u2013 pertraktacje w Japonii.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1905\u20131908<\/strong>\u00a0\u2013 Pi\u0142sudski zostaje przyw\u00f3dc\u0105 Organizacji Bojowej PPS.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1908\u00a0<\/strong>\u2013 akcja pod Bezdanami.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1 XII 1912<\/strong>\u00a0\u2013 Tymczasowa Komisja Skonfederowanych Stronnictw Niepodleg\u0142o\u015bciowych mianuje J. Pi\u0142sudskiego komendantem g\u0142\u00f3wnym Polskich Si\u0142 Zbrojnych, na wypadek wojny z Rosj\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>VIII 1914<\/strong>\u00a0\u2013 pocz\u0105tek epopei legionowej.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>I 1917<\/strong>\u00a0\u2013 Pi\u0142sudski zostaje cz\u0142onkiem Tymczasowej Rady Stanu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>VII 1917<\/strong>\u00a0\u2013 kryzys przysi\u0119gowy w Legionach. Pi\u0142sudski zostaje osadzony w twierdzy magdeburskiej.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>10\u00a0XII 1918<\/strong>\u00a0\u2013 Pi\u0142sudski wraca do Warszawy i nast\u0119pnego dnia obejmuje naczelne dow\u00f3dztwo tworzonych si\u0142 zbrojnych.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>20 II 1919 \u2013 9 XII 1922<\/strong>\u00a0\u2013 J\u00f3zef Pi\u0142sudski piastuje urz\u0105d Naczelnikiem Pa\u0144stwa.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>19 III 1920<\/strong>\u00a0\u2013 Pi\u0142sudski otrzymuje nominacj\u0119 na stopie\u0144 pierwszego marsza\u0142ka Polski.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>15 VIII 1920<\/strong>\u00a0\u2013 pocz\u0105tek polskiej kontrofensywy znad Wieprza.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1922\u20131926<\/strong>\u00a0\u2013 pobyt w samotni w Sulej\u00f3wku.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>12 V 1926<\/strong>\u00a0\u2013 zamach stanu. Pi\u0142sudski powraca do \u017cycia politycznego i w nast\u0119pnych latach pe\u0142ni urz\u0105d ministra spraw wojskowych, przej\u015bciowo r\u00f3wnie\u017c prezesa Rady Ministr\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1926<\/strong>\u00a0\u2013 Pi\u0142sudski ostatecznie rozstrzyga w Genewie spraw\u0119 konfliktu z Litw\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1928<\/strong>\u00a0\u2013 reorganizacja naczelnych w\u0142adz wojskowych w kraju. J\u00f3zef Pi\u0142sudski zostaje generalnym inspektorem si\u0142 zbrojnych<\/li>\n\n\n\n<li><strong>1933<\/strong>\u00a0\u2013 zamys\u0142 wojny prewencyjnej przeciwko Niemcom hitlerowskim. W nast\u0119pnym roku zostaje zawarty pakt nieagresji z Trzeci\u0105 Rzesz\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>12 V 1935<\/strong>\u00a0\u2013 o godzinie 20.45 J\u00f3zef Pi\u0142sudski umiera w Belwederze. Szcz\u0105tki marsza\u0142ka zostaj\u0105 z\u0142o\u017cone najpierw w krypcie \u015bw. Leonarda, a potem w krypcie pod Wie\u017c\u0105 Srebrnych Dzwon\u00f3w katedry wawelskiej. Rok p\u00f3\u017aniej odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 pochowania serca J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego i jego matki na wile\u0144skim cmentarzu na Rossie.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>BIOGRAFIA PATRONA<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:28% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"473\" height=\"697\" src=\"https:\/\/nowastrona.sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/mlody-Pilsudski.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-622 size-full\" srcset=\"https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/mlody-Pilsudski.png 473w, https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/mlody-Pilsudski-204x300.png 204w\" sizes=\"auto, (max-width: 473px) 100vw, 473px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">J\u00f3zef Pi\u0142sudski urodzi\u0142 si\u0119 5 grudnia 1867 roku w Zu\u0142owie, niewielkim maj\u0105tku po\u0142o\u017conym 60 km na p\u00f3\u0142noc od Wilna. Ojciec (J\u00f3zef Wincenty Pi\u0142sudski) by\u0142 komisarzem powstania styczniowego na \u017bmudzi, za\u015b matka (Maria z Billewicz\u00f3w) wywodzi\u0142a si\u0119 ze znakomitego rodu litewsko-polskiego. Trudno\u015bci gospodarcze i po\u017cary w maj\u0105tku sprawi\u0142y, \u017ce ca\u0142a rodzina przenios\u0142a si\u0119 w ko\u0144cu do Wilna, gdzie przysz\u0142y marsza\u0142ek ucz\u0119szcza\u0142 do gimnazjum. W 1885 roku Pi\u0142sudski rozpocz\u0105\u0142 w Charkowie studia medyczne, tam te\u017c po raz pierwszy zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 socjalistyczn\u0105, cho\u0107 na razie uczestniczy\u0142 tylko w demonstracjach studenckich.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142 za to kilkakrotnie aresztowany, co sprawi\u0142o, \u017ce nie uda\u0142o mu si\u0119 przej\u015b\u0107 po roku na studia medyczne w Dorpacie. Za to m\u0142ody student, mieszkaj\u0105cy zn\u00f3w w Wilnie, bli\u017cej zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w prac\u0119 kr\u0119g\u00f3w rosyjskiej \u201eNarodnej Woli\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bardzo wa\u017cn\u0105 dat\u0105 w \u017cyciu m\u0142odego Pi\u0142sudskiego sta\u0142 si\u0119 13 marca 1887 roku, kiedy zosta\u0142 przypadkowo aresztowany razem z grup\u0105 spiskowc\u00f3w przygotowuj\u0105cych zamach na cara Aleksandra III. Brat przysz\u0142ego marsza\u0142ka Bronis\u0142aw zosta\u0142 skazany na 15 lat katorgi na Syberii, za\u015b on sam na 5 lat zes\u0142ania do wschodniej Syberii. Najpierw przebywa\u0142 w Kire\u0144sku, miejscowo\u015bci po\u0142o\u017conej na p\u00f3\u0142noc od Irkucka, a po 2,5 roku zosta\u0142 przeniesiony do Tunki (ok. 200 km na po\u0142udniowy zach\u00f3d od Irkucka). Tam nawi\u0105za\u0142 kontakty z zes\u0142a\u0144cami \u2013 uczestnikami powstania styczniowego, zapozna\u0142 si\u0119 te\u017c z polsk\u0105 i rosyjsk\u0105 literatur\u0105 socjalistyczn\u0105, a tak\u017ce pracowa\u0142 jako prywatnynauczyciel.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z zes\u0142ania wr\u00f3ci\u0142 do Wilna w lipcu 1892 roku. Od razu konsekwentnie zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 miejscowych socjalist\u00f3w, pozna\u0142 te\u017c sw\u0105 przysz\u0142\u0105 \u017con\u0119 \u2013 Mari\u0119 z Koplewskich Juszkiewiczow\u0105, mo\u017cliwe, \u017ce r\u00f3wnie\u017c Romana Dmowskiego. Po utworzeniu w listopadzie 1892 roku Polskiej Partii Socjalistycznej Pi\u0142sudski wszed\u0142 w sk\u0142ad sekcji litewskiej tej organizacji. Zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 \u2013 pod pseudonimem \u2013 korespondencje wile\u0144skie do ukazuj\u0105cego si\u0119 w Londynie pisma \u201ePrzed\u015bwit\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W lipcu 1894 roku Pi\u0142sudski zosta\u0142 redaktorem, wydawc\u0105, a pocz\u0105tkowo te\u017c zecerem pisma \u201eRobotnik\u201d, kt\u00f3re publikowane by\u0142o najpierw w Lipniszkach ko\u0142o Wilna, a potem w samym Wilnie. Zacz\u0105\u0142 te\u017c prowadzi\u0107 \u017cycie konspiracyjne, u\u017cywaj\u0105c pseudonimu Wiktor. W (1899) o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Mari\u0105 Juszkiewiczow\u0105, a wkr\u00f3tce pa\u0144stwo Pi\u0142sudscy przenie\u015bli si\u0119 do \u0141odzi, gdzie ulokowano drukarni\u0119 \u201eRobotnika\u201d. Tam te\u017c w lutym 1900 roku nast\u0105pi\u0142a dekonspiracja redakcji i aresztowanie obydwojga. Osadzony w X Pawilonie warszawskiej Cytadeli J. Pi\u0142sudski zacz\u0105\u0142 symulowa\u0107 chorob\u0119 psychiczn\u0105 i w rezultacie w grudniu zosta\u0142 przewieziony do szpitala wi\u0119ziennego w Petersburgu, sk\u0105d w maju 1901 roku uda\u0142o mu si\u0119 zorganizowa\u0107 ucieczk\u0119 i przedosta\u0107 do Kijowa. Poniewa\u017c pa\u0144stwo Pi\u0142sudscy nie mogli w tej sytuacji przebywa\u0107 ani zaborze rosyjskim, ani w Rosji, zatem w czerwcu 1901 roku przekroczyli granic\u0119 Galicji i zamieszkali we Lwowie, a nast\u0119pnie w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W listopadzie J. Pi\u0142sudski przebywa\u0142 w Londynie, a nast\u0119pnego roku, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 fa\u0142szywym paszportem, na kr\u00f3tko zago\u015bci\u0142 w Wilnie, gdzie likwidowa\u0142 sprawy zmar\u0142ego ojca. Je\u017adzi\u0142 po ca\u0142ym Kr\u00f3lestwie Polskim (ju\u017c pod nowym pseudonimem \u2013 Mieczys\u0142aw), bywa\u0142 te\u017c w Rydze \u2013 organizowa\u0142 wtedy trasy przerzutu literatury konspiracyjnej \u2013 a w Krakowie zajmowa\u0142 si\u0119 redagowaniem nowego pisma, \u201ePrzed\u015bwit\u201d. W\u0142a\u015bnie wtedy powsta\u0142y dwie jego wa\u017cne prace: \u201eJak sta\u0142em si\u0119 socjalist\u0105\u201d oraz \u201eBibu\u0142a\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W czerwcu 1908 roku powo\u0142ano tajny Zwi\u0105zek Walki Czynnej, kierowany przez studenta politechniki lwowskiej Kazimierza Sosnkowskiego, coraz silniej zwi\u0105zanego z kr\u0119gami towarzysza Mieczys\u0142awa. Dnia 26 wrze\u015bnia 1908 roku Pi\u0142sudski kierowa\u0142 akcj\u0105 zdobycia wagonu pocztowego na stacji w Bezdanach ko\u0142o Wilna. Zdobyte wtedy pieni\u0105dze zosta\u0142y przeznaczone na polsk\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wojskow\u0105 w Galicji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zbli\u017canie si\u0119 konfliktu \u015bwiatowego znacznie wzmocni\u0142o dzia\u0142aj\u0105ce dotychczas polskie organizacje wojskowe, a tak\u017ce szeregi utworzonych w 1911 roku Dru\u017cyn Strzeleckich. Pojawi\u0142y si\u0119 nowe zwi\u0105zki o tym charakterze: Dru\u017cyny Podhala\u0144skie, Dru\u017cyny Bartoszowe, Dru\u017cyny Polowe Soko\u0142a. W po\u0142owie 1912 roku powo\u0142ane zosta\u0142o stanowisko komendanta g\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Strzeleckiego, kt\u00f3re powierzono J\u00f3zefowi Pi\u0142sudskiemu (pseudonim Mieczys\u0142aw), a szefem sztabu zosta\u0142 Kazimierz Sosnkowski (pseudonim J\u00f3zef). Odt\u0105d ju\u017c do ko\u0144ca \u017cycia Pi\u0142sudski przez swych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w nazywany by\u0142 Komendantem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>J\u00f3zef Pi\u0142sudski \u2013 W Legionach (1914-1917)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile is-vertically-aligned-center\" style=\"grid-template-columns:32% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"710\" height=\"634\" src=\"https:\/\/nowastrona.sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-Legiony-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-623 size-full\" srcset=\"https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-Legiony-1.png 710w, https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-Legiony-1-300x268.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 710px) 100vw, 710px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyspieszenie wydarze\u0144 mi\u0119dzynarodowych po zamachu sarajewskim i wybuch wojny w pierwszych dniach sierpnia 1914 roku uniemo\u017cliwi\u0142y wszechstronne przygotowanie polskich oddzia\u0142\u00f3w wojskowych w zaborze austriackim \u2013 nale\u017ca\u0142o ruszy\u0107 w pole z tymi si\u0142ami, kt\u00f3re by\u0142y ju\u017c gotowe do walki. Na razie w pe\u0142ni uda\u0142o si\u0119 wyposa\u017cy\u0107 i uzbroi\u0107 tylko jedn\u0105 kompani\u0119 piechoty, na kt\u00f3rej czele stan\u0105\u0142 przyby\u0142y z Genewy Tadeusz Kasprzycki. <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dnia 3 sierpnia 1914 roku w krakowskich Oleandrach J\u00f3zef Pi\u0142sudski na zbi\u00f3rce \u017co\u0142nierzy tej kompanii w s\u0142ynnym przem\u00f3wieniu og\u0142osi\u0142, \u017ce oddzia\u0142 Kasprzyckiego staje si\u0119 pierwsz\u0105 kompani\u0105 kadrow\u0105 odradzaj\u0105cego si\u0119 wojska polskiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O \u015bwicie 6 sierpnia 1914 roku kompania kadrowa przekroczy\u0142a granic\u0119 austriacko-rosyjsk\u0105 i ruszy\u0142a w stron\u0119 Kielc.Tu polskich ochotnik\u00f3w spotka\u0142 wielki zaw\u00f3d: nie do\u015b\u0107 \u017ce nie uda\u0142o si\u0119 wznieci\u0107 powstania przeciwko Rosji, to jeszcze \u017co\u0142nierze T. Kasprzyckiego zostali niech\u0119tnie przyj\u0119ci. To w\u0142a\u015bnie w wyniku tych do\u015bwiadcze\u0144 i gorzkiego zawodu powsta\u0142a p\u00f3\u017aniej pie\u015b\u0144 \u201ePierwsza Brygada\u201d \u2013 przysz\u0142y hymn legionowy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy 5 listopada rz\u0105dy Niemiec i Austro-W\u0119gier og\u0142osi\u0142y utworzenie Kr\u00f3lestwa Polskiego (tzw. Akt 5 listopada), Pi\u0142sudski dostrzeg\u0142 w tym wydarzeniu szans\u0119 utworzenia polskiego wojska podleg\u0142ego CKN-owi. W\u0142adze niemieckie by\u0142y temu przeciwne, ale zaakceptowano wej\u015bcie Pi\u0142sudskiego do sk\u0142adu Tymczasowej Rady Stanu, kt\u00f3ra zosta\u0142a powo\u0142ana 9 grudnia 1916 roku. Polski Korpus Posi\u0142kowy, w kt\u00f3rego sk\u0142ad wesz\u0142y Legiony Polskie, podporz\u0105dkowano nie TRS-owi, lecz dow\u00f3dztwu niemieckiemu. Wobec nasilonego werbunku do Polskiej Si\u0142y Zbrojnej (Polnische Wehrmacht) i rozproszenia polskich oddzia\u0142\u00f3w w lipcu 1917 roku Pi\u0142sudski poda\u0142 si\u0119 do dymisji i jeszcze w tym samym miesi\u0105cu wyda\u0142 zalecenie (rozkazywa\u0107 nie m\u00f3g\u0142, gdy\u017c formalnie ju\u017c nie by\u0142 zwierzchnikiem polskiego wojska) odradzaj\u0105ce \u017co\u0142nierzom sk\u0142adanie przysi\u0119gi Niemcom. Dosz\u0142o w\u00f3wczas do tzw. kryzysu przysi\u0119gowego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy I i III Brygady zastosowa\u0142a si\u0119 do tej sugestii, w rezultacie czego oficerowie legionowi zostali internowani w Beniaminowie ko\u0142o Warszawy, za\u015b szeregowi i podoficerowie \u2013 w Szczypiornie pod Kaliszem. Ju\u017c 14 lipca 1917 roku Niemcy dokonali masowych aresztowa\u0144 w\u015br\u00f3d kadry kierowniczej POW, za\u015b 22 lipca Pi\u0142sudski i Sosnkowski zostali aresztowani i wywiezieni do wi\u0119zie\u0144. Brygadier najpierw dosta\u0142 si\u0119 do wi\u0119zienia w Gda\u0144sku, potem w Spandau ko\u0142o Berlina, a jeszcze p\u00f3\u017aniej do twierdzy Wesel nad Renem. Wreszcie obydwaj oficerowie spotkali si\u0119 we wrze\u015bniu w jednej celi twierdzy w Magdeburgu, gdzie przebywali a\u017c do 8 listopada 1918 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>J\u00f3zef Pi\u0142sudski \u2013 Czas polityki i wojny (1918-1921)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">8 listopada 1918 r., kiedy rozgorza\u0142a ju\u017c rewolucja niemiecka, przedstawiciel w\u0142adz niemieckich zjawi\u0142 si\u0119 ponownie. Pi\u0142sudski i Sosnkowski zostali wtedy przewiezieni do Berlina, a stamt\u0105d skierowani do kraju.Rankiem w niedziel\u0119 10 listopada 1918 roku bez rozg\u0142osu przybyli do Warszawy. Nast\u0119pnego dnia Pi\u0142sudski zosta\u0142 mianowany przez Rad\u0119 Regencyjn\u0105 tymczasowym naczelnikiem pa\u0144stwa i mia\u0142 pe\u0142ni\u0107 t\u0119 funkcj\u0119 do czasu uchwalenia konstytucji. By\u0142 cz\u0142owiekiem bardzo popularnym, wi\u0119c jego nominacj\u0119 traktowano na og\u00f3\u0142 jako oczywist\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Naczelnik zamieszka\u0142 w Belwederze, a Rada Regencyjna przekaza\u0142a mu dow\u00f3dztwo wojsk polskich i zleci\u0142a utworzenie rz\u0105du narodowego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">16 listopada 1918 r. Pi\u0142sudski dokona\u0142 notyfikacji pa\u0144stwa polskiego, czyli og\u0142osi\u0142<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">na arenie mi\u0119dzynarodowej odrodzenie wolnej, niepodleg\u0142ej Rzeczypospolitej. By\u0142o to pa\u0144stwo istniej\u0105ce w tym czasie tylko na papierze, bez jasno okre\u015blonych granic, z kilkoma o\u015brodkami decyzyjnymi, formuj\u0105cym si\u0119 dopiero aparatem administracyjnym i wojskiem, nale\u017ca\u0142o wi\u0119c pomy\u015ble\u0107 o wywalczeniu i utrwaleniu granic, a tak\u017ce o ich obronie przed nadci\u0105gaj\u0105cymi zewsz\u0105d wrogami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Traktat wersalski zawarty pod koniec czerwca 1919 roku w zasadzie zabezpieczy\u0142 granic\u0119 zachodni\u0105 pa\u0144stwa, z wyj\u0105tkiem Warmii, Mazur, Powi\u015bla i G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, natomiast na wschodzie Niemcy zacz\u0119li wycofywa\u0107 si\u0119 do Rzeszy przez Prusy Wschodnie. Starcie z bolszewikami, Litwinami i Ukrai\u0144cami, kt\u00f3rzy chcieli swoje granice przesun\u0105\u0107 jak najdalej na zach\u00f3d, by\u0142o wi\u0119c nieuniknione.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W kwietniu 1919 roku zrealizowano tzw. wypraw\u0119 wile\u0144sk\u0105, w kt\u00f3rej wyniku miasto zosta\u0142o zaj\u0119te przez wojska polskie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dniu 16 sierpnia 1920 roku, przy ca\u0142kowitym zaskoczeniu strony bolszewickiej, znad Wieprza ruszy\u0142o polskie kontruderzenie, kt\u00f3re niemal z dnia na dzie\u0144 odwr\u00f3ci\u0142o losy wojny. Wojska Tuchaczewskiego zosta\u0142y zmuszone do odwrotu, a zwyci\u0119stwo zosta\u0142o przypiecz\u0119towane sukcesem w bitwie nad Niemnem, stoczonej we wrze\u015bniu 1920 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sam naczelny w\u00f3dz, opromieniony zwyci\u0119stwem, ale te\u017c obrzucany oszczerstwami przez przeciwnik\u00f3w politycznych, kt\u00f3rzy uaktywnili si\u0119 po zwyci\u0119stwie, zosta\u0142 w dniu 14 listopada 1920 roku wyr\u00f3\u017cniony bu\u0142aw\u0105 marsza\u0142kowsk\u0105 i mianowany Pierwszym Marsza\u0142kiem Polski \u2013 by\u0142 to stopie\u0144 wojskowy ustanowiony specjalnie dla niego.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:18% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"520\" height=\"755\" src=\"https:\/\/nowastrona.sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-Milanowek-1923.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-624 size-full\" srcset=\"https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-Milanowek-1923.png 520w, https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-Milanowek-1923-207x300.png 207w\" sizes=\"auto, (max-width: 520px) 100vw, 520px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dniu 17 marca 1921 roku zosta\u0142a uchwalona pierwsza konstytucja Polski niepodleg\u0142ej. Zgodnie z jej postanowieniami zlikwidowano funkcj\u0119 naczelnika pa\u0144stwa i zast\u0105piono j\u0105 urz\u0119dem prezydenta, wybieranego przez Zgromadzenie Narodowe z\u0142o\u017cone z sejmu i senatu. Pi\u0142sudski nie przyj\u0105\u0142 funkcji prezydenta i pozosta\u0142 na swoim stanowisku do czasu wyboru osoby jego zdaniem bardziej odpowiedniej.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym samym roku J\u00f3zef Pi\u0142sudski otrzyma\u0142 dwa doktoraty honoris causa: z prawa na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim i z medycyny na Uniwersytecie Warszawskim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uregulowa\u0142 te\u017c swoje sprawy osobiste \u2013 po \u015bmierci Marii z Juszkiewicz\u00f3w Pi\u0142sudskiej o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Aleksandr\u0105 Szczerbi\u0144sk\u0105. W 1921 roku prze\u017cy\u0142 te\u017c zamach na swoje \u017cycie, dokonany we Lwowie przez nacjonalist\u0119 ukrai\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jako polityk nie b\u0119d\u0105cy w czynnej s\u0142u\u017cbie pa\u0144stwowej Pi\u0142sudski liczy\u0142 si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 opuszczenia pa\u0142acyku belwederskiego, dlatego zakupi\u0142 drewniany dom w podwarszawskim Sulej\u00f3wku. W 1923 roku wprowadzi\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105 do zupe\u0142nie nowego domu, postawionego ze sk\u0142adek wojskowych. Siedzib\u0119 t\u0119 nazwa\u0142 Milusinem i mieszka\u0142 tam stale od wiosny 1923 r. do maja 1926 r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym czasie marsza\u0142ek nadal reprezentowa\u0142 Polsk\u0119 na arenie mi\u0119dzynarodowej. W 1922 roku odwiedzi\u0142 Rumuni\u0119, jednocze\u015bnie ca\u0142y czas obserwowa\u0142 sytuacj\u0119 w kraju w zwi\u0105zku z wyborem pierwszego prezydenta Rzeczypospolitej \u2013 Gabriela Narutowicza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaledwie tydzie\u0144 po elekcji, 16 grudnia 1922 roku, Gabriel Narutowicz zgin\u0105\u0142 w zamachu. Dla Pi\u0142sudskiego, kt\u00f3ry dwa dni wcze\u015bniej przekaza\u0142 mu funkcj\u0119 g\u0142owy pa\u0144stwa, by\u0142 to bolesny cios. Po \u015bmierci Narutowicza marsza\u0142ek pozosta\u0142 szefem Sztabu Generalnego, a kolejnym prezydentem zosta\u0142 Stanis\u0142aw Wojciechowski, jego dawny druh z Polskiej Partii Socjalistycznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od tej chwili Pi\u0142sudski sta\u0142 si\u0119 osob\u0105 prywatn\u0105, jednym z wielu obywateli Rzeczypospolitej, zachowa\u0142 jedynie stanowisko kanclerza kapitu\u0142y Orderu Wojennego Virtuti Militari.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W rzeczywisto\u015bci nie unika\u0142 jednak wyst\u0105pie\u0144 oficjalnych, uczestniczy\u0142 w przyj\u0119ciach i wyg\u0142asza\u0142 odczyty. Mieszkaj\u0105c w Milusinie rozwin\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 pisarsk\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 wkr\u00f3tce podstaw\u0105 utrzymania jego rodziny, poniewa\u017c swoje uposa\u017cenie marsza\u0142ek przeznacza\u0142 na cele charytatywne i kulturalne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>J\u00f3zef Pi\u0142sudski \u2013 Lata w\u0142adzy (1926-1935)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:33% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"545\" src=\"https:\/\/nowastrona.sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-1926-768x545-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-625 size-full\" srcset=\"https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-1926-768x545-1.png 768w, https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-1926-768x545-1-300x213.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dniu 15 listopada 1925 r. do Sulej\u00f3wka licznie przybyli oficerowie z kr\u0119g\u00f3w \u017cyczliwych Pi\u0142sudskiemu, by uczci\u0107 kolejn\u0105 rocznic\u0119 jego powrotu z Magdeburga. W ich imieniu genera\u0142 Gustaw Orlicz-Dreszer zg\u0142osi\u0142 gotowo\u015b\u0107 do czynu. By\u0142a to ju\u017c wyra\u017ana zapowied\u017a krok\u00f3w wykraczaj\u0105cych poza dzia\u0142ania konstytucyjne. <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sam marsza\u0142ek w kolejnych odczytach prezentowa\u0142 swoje cele i zasady, realizowane w dotychczasowych pracach na rzecz ojczyzny. Nadchodzi\u0142a pora rozstrzygni\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chaos w warszawskich kr\u0119gach w\u0142adzy trwa\u0142 nadal \u2013 premier Wincenty Witos powoli dochodzi\u0142 do porozumienia z endecj\u0105, z kolei J\u00f3zef Pi\u0142sudski postanowi\u0142 rozpocz\u0105\u0107 dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do przeprowadzenia zbrojnego zamachu stanu. W tym celu w okolicach Rembertowa skoncentrowa\u0142 kilka pu\u0142k\u00f3w pod pozorem przeprowadzenia tzw. gry wojennej. Rankiem 12 maja wojska te ruszy\u0142y na Warszaw\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejnym prezydentem Rzeczypospolitej zosta\u0142 profesor Ignacy Mo\u015bcicki, sam marsza\u0142ek obj\u0105\u0142 za\u015b tek\u0119 ministra spraw wojskowych, czasowo pe\u0142ni\u0142 te\u017c funkcj\u0119 premiera.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Marsza\u0142ek z rodzin\u0105 zn\u00f3w zamieszka\u0142 w Belwederze, a siedzib\u0105 prezydenta sta\u0142 si\u0119 Zamek Kr\u00f3lewski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostatnie miesi\u0105ce \u017cycia Pi\u0142sudskiego up\u0142yn\u0119\u0142y w atmosferze pracy nad now\u0105 konstytucj\u0105, znacznie wzmacniaj\u0105c\u0105 znaczenie prezydenta w pa\u0144stwie. By\u0142a to tzw. konstytucja kwietniowa z 1935 roku. Pi\u0142sudski by\u0142 ju\u017c wtedy ci\u0119\u017cko chory i w tym samym roku, w niedziel\u0119 12 maja, zmar\u0142 w Belwederze na raka w\u0105troby. Po manifestacyjnym pogrzebie jego cia\u0142o z\u0142o\u017cono w krypcie \u015bw. Leonarda w katedrze wawelskiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rok p\u00f3\u017aniej na wile\u0144skim cmentarzu na Rossie z\u0142o\u017cono w jednym grobie ekshumowane z Sugint na Litwie szcz\u0105tki Marii z Billewicz\u00f3w Pi\u0142sudskiej, matki marsza\u0142ka, oraz urn\u0119 z jego sercem. W roku 1938 trumna ze szcz\u0105tkami J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego zosta\u0142a przeniesiona do krypty pod Wie\u017c\u0105 Srebrnych Dzwon\u00f3w, gdzie stoi do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"533\" data-id=\"627\" src=\"https:\/\/nowastrona.sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Grob-Pilsudskiego-Wawel-1024x533.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-627\" srcset=\"https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Grob-Pilsudskiego-Wawel-1024x533.png 1024w, https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Grob-Pilsudskiego-Wawel-300x156.png 300w, https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Grob-Pilsudskiego-Wawel-768x400.png 768w, https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Grob-Pilsudskiego-Wawel.png 1154w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"533\" height=\"669\" data-id=\"626\" src=\"https:\/\/nowastrona.sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-starosc.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-626\" srcset=\"https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-starosc.png 533w, https:\/\/sp130.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Pilsudski-starosc-239x300.png 239w\" sizes=\"auto, (max-width: 533px) 100vw, 533px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dlaczego Marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski? W 1938 roku wybudowano obecny budynek szkolny na placu podarowanym przez dziedzica Horody\u0144skiego. Ze wzgl\u0119du na tradycje legionowe, szko\u0142a nieoficjalnie otrzyma\u0142a wtedy imi\u0119 \u201eMarsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego\u201d. Niezbyt d\u0142ugo ludno\u015b\u0107 Wiskitna cieszy\u0142a si\u0119 now\u0105 szko\u0142\u0105. W nast\u0119pnym roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 II wojna \u015bwiatowa. Popiersie Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego wystawione&nbsp; na dziedzi\u0144cu szko\u0142y zniszczy\u0142 Hitlerowski okupant, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":662,"parent":324,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-552","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sp130.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sp130.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sp130.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp130.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp130.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=552"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sp130.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":628,"href":"https:\/\/sp130.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/552\/revisions\/628"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp130.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/324"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sp130.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/662"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sp130.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}